OFIDIA 1 – (2007–2013): Το έργο OFIDIA (Operational FIre Danger preventIon plAtform) ξεκίνησε ως διασυνοριακό πρόγραμμα συνεργασίας μεταξύ Ελλάδας και Ιταλίας, στο πλαίσιο του Interreg Ελλάδα–Ιταλία 2007–2013. Στόχευε στη βελτίωση της πρόληψης και διαχείρισης δασικών πυρκαγιών μέσω της εφαρμογής τεχνολογικά προηγμένων λύσεων για την παρακολούθηση, ανάλυση κινδύνων και άμεση απόκριση.

Υλοποίηση στην Ήπειρο:

• Εγκατάσταση καμερών υψηλής ευκρίνειας (HD) σε επιλεγμένα σημεία παρακολούθησης δασών.
• Τοποθέτηση μετεωρολογικών σταθμών και άλλων περιβαλλοντικών αισθητήρων για συνεχή συλλογή δεδομένων.
• Δημιουργία κέντρου ελέγχου (control room) στην Ήπειρο, για την παρακολούθηση των στοιχείων σε πραγματικό χρόνο.
• Ανάπτυξη λογισμικού GIS και χαρτογράφηση κινδύνου, με στόχο την υποστήριξη των τοπικών αρχών (Πυροσβεστική, Πολιτική Προστασία).

OFIDIA 2 – (2018–2021): Η δεύτερη φάση, OFIDIA 2, ενίσχυσε και επέκτεινε την υποδομή του πρώτου έργου, ενσωματώνοντας ακόμα πιο σύγχρονες τεχνολογίες και μεγαλύτερη συμμετοχή της τοπικής κοινωνίας. Χρηματοδοτήθηκε από το Interreg V-A Ελλάδα–Ιταλία 2014–2020, με στόχο τη δημιουργία ενός ολοκληρωμένου διασυνοριακού συστήματος πρόληψης πυρκαγιών.

Δράσεις στην Ήπειρο:

• Τοποθέτηση 12 νέων καμερών HD σε δασικές περιοχές για ζωντανή παρακολούθηση.
• Εγκατάσταση 6 νέων μετεωρολογικών σταθμών για συλλογή και ανάλυση καιρικών δεδομένων κρίσιμων για εκτίμηση πυροκινδύνου.
• Απόκτηση drones για επιτήρηση απομακρυσμένων περιοχών, με δυνατότητα άμεσης αποστολής εικόνας στο κέντρο ελέγχου.
• Ενίσχυση των τοπικών υπηρεσιών Πολιτικής Προστασίας με οχήματα και τεχνική υποστήριξη για τη διατήρηση των υποδομών.
• Εκπαίδευση και ευαισθητοποίηση για μαθητές και τοπικές κοινωνίες, με σκοπό την πρόληψη και έγκαιρη αναφορά δασικών πυρκαγιών.
• Ανάπτυξη συστήματος πρόγνωσης κινδύνου με χρήση big-data και αλγορίθμων, ενσωματωμένο στις δομές της Περιφέρειας.

Οφέλη συνοπτικά

• Δημιουργήθηκε ένα δίκτυο παρακολούθησης πυροκινδύνου στην Ήπειρο με βάση δεδομένα από επίγειες και εναέριες πηγές.
• Βελτιώθηκε η ετοιμότητα των τοπικών αρχών (Πυροσβεστική, Πολιτική Προστασία) για έγκαιρη ανίχνευση και αντιμετώπιση.
• Καταγράφηκε ενίσχυση της συνεργασίας μεταξύ υπηρεσιών και κοινωνίας, με στόχο τη μείωση των επιπτώσεων των δασικών πυρκαγιών.

SOLVE: Το SOLVE (acronym: Cross Border Complex Floods and Forest Fires Prevention and Management) αποτελεί διασυνοριακή πρωτοβουλία μεταξύ Ελλάδας και Βόρειας Μακεδονίας, στο πλαίσιο του Interreg IPA CBC 2014–2020. Ξεκίνησε στις 10 Δεκεμβρίου 2021.

Στόχοι:

1. Πρόληψη και διαχείριση δασικών πυρκαγιών (συμπεριλαμβανομένων των Wild Urban Interface)
2. Αντιμετώπιση πλημμυρικών φαινομένων (αστικές και απότομες πλημμύρες)
3. Ανάπτυξη & εξοπλισμός λειτουργικών ομάδων, σύστημα έγκαιρης προειδοποίησης, κοινές ασκήσεις, εκπαίδευση—επαγγελματιών και κοινότητας—και ενεργός συμμετοχή πολιτών μέσω participatory GIS.

• Προμήθεια και εγκατάσταση σύγχρονου εξοπλισμού (πρώτων ανταποκριτών – πυροσβεστικές ομάδες, πολιτική προστασία).
• Εκπαίδευση επαγγελματιών, εθελοντών και δημοσιογράφων (με κοινές εκπαιδεύσεις και workshops).
• Κοινές ασκήσεις μεγάλης κλίμακας με πυροσβεστικούς και πολιτο-προστατευτικούς φορείς και αξιολόγηση σε πραγματικό χρόνο.
• Σύστημα participatory GIS: εκστρατείες ευαισθητοποίησης & ενεργός συμμετοχή πολιτών στην καταγραφή κινδύνων.
• Υποστήριξη επιστημονικής έρευνας για τους κινδύνους δασικών πυρκαγιών και πλημμυρών με βάση ερευνητικά δεδομένα και μεθοδολογίες.

Το πρόγραμμα SOLVE ενισχύει την κοινή διασυνοριακή διαχείριση φυσικών καταστροφών, με έμφαση στη Φλώρινα. Μέσα από εξοπλισμό, εκπαίδευση, κοινές ασκήσεις και συμμετοχικά εργαλεία GIS, δημιουργεί ένα αποτελεσματικό μοντέλο άμεσης απόκρισης σε πυρκαγιές και πλημμύρες, το οποίο μπορεί να εφαρμοστεί και σε άλλες περιοχές.